Leer is een sterk materiaal dat met goede bedoelingen makkelijk te beschadigen is. Het meeste onderhoud dat telt, gaat over wat je niet doet.
Dagelijks opbergen
Gebruik een brede hanger. Een dunne draadhanger zet het gewicht van de jas op twee punten en vervormt de schouders blijvend. Een brede houten of gevoerde hanger verdeelt het.
Laat er lucht bij. Leer moet ademen. Berg het niet op in een plastic kledinghoes — opgesloten vocht geeft schimmel. Voor langere opslag is een ademende katoenen hoes prima.
Hou hem uit direct zonlicht. Ultraviolet licht laat de verf verbleken en droogt het leer uit. Aan een jas die de hele zomer op een stoelleuning in de zon hangt, zie je dat.
Hou hem weg van warmte. Radiatoren, autoverwarming en warme kofferbakken drogen leer sneller uit dan wat dan ook.
Gewoon schoonmaken
Voor normaal gebruik volstaat een droge doek. Veeg de jas om de paar weken af om stof weg te halen voordat het in de nerf gaat zitten.
Voor een grondiger beurt gebruik je een licht vochtige doek met een beetje leerreiniger — nooit huishoudmiddel, dat alkalisch is en de afwerking aantast. Werk in kleine stukken en veeg af in plaats van te laten intrekken.
Voeden
Voeden vervangt de vetten die het leer door dragen en verdamping verliest. Te weinig gevoed leer wordt droog en scheurt uiteindelijk; te veel gevoed leer wordt vettig en trekt vuil aan.
Hoe vaak: één of twee keer per jaar bij regelmatig dragen. Eerder als het leer droog aanvoelt of zijn lichte glans kwijt is.
Hoe: test eerst op een verborgen plek — in een zoom of onder de kraag — want de meeste vetten maken leer iets donkerder. Breng een dunne laag aan met een zachte doek, in ronddraaiende bewegingen. Laat het een paar uur zitten. Poets het restant weg.
Waarmee: een vet dat bij je soort leer past. Suède en nubuck mogen nooit met een crème gevoed worden — die hebben een borstel en een beschermende spray nodig.
Regen en water
Lichte regen is geen probleem voor afgewerkt leer. Veeg de jas af als je binnenkomt en laat hem aan de lucht drogen.
Doorweekt vraagt meer zorg:
- Hang de jas op een brede hanger op kamertemperatuur.
- Hou hem weg van radiatoren, direct zonlicht en föhns — snel drogen maakt leer stijf en kan het doen scheuren.
- Laat hem volledig drogen, wat een hele dag kan duren.
- Voed hem zodra hij droog is, want water dat verdampt neemt vetten mee.
Suède is anders: aan de lucht laten drogen en daarna de nerf weer opborstelen met een suèdeborstel.
Vlekken en sporen
Krassen op anilineleer verdwijnen vaak als je ze met je vingers licht opwarmt en zacht wrijft — de vetten in het leer verdelen zich opnieuw. Dat is een eigenschap van ongepigmenteerd leer, geen gebrek.
Inkt hoort bij een vakman. Huismiddeltjes met alcohol halen meestal de verf mee.
Vet trek je er soms uit door de plek af te dekken met talkpoeder of maizena, het een nacht te laten liggen en het af te borstelen. Wrijf vet niet met water — dan smeert het uit.
Zoutranden van winterse wegen veeg je af met een doek die bevochtigd is met een sterk verdunde azijnoplossing, waarna je de plek voedt.
Alles waar je onzeker over bent, kun je beter naar een leerspecialist brengen. Een reinigingsrekening is goedkoper dan een verpeste jas.
Opbergen tussen seizoenen
Voordat je een jas voor de zomer wegzet:
- Maak hem schoon, zodat er maandenlang niets in de nerf blijft zitten.
- Voed hem.
- Hang hem aan een brede hanger in een ademende hoes.
- Berg hem koel, droog en donker op — niet op zolder, niet in een vochtige kelder.
Kijk halverwege het seizoen een keer. Leer dat jarenlang onaangeroerd in slechte omstandigheden blijft, kan schimmelen of uitdrogen.
Wat je niet moet doen
- Nooit in de wasmachine of de droger.
- Nooit sneller drogen met een föhn of op de radiator.
- Nooit zadelzeep op kledingleer gebruiken — dat is voor veel zwaardere huiden gemaakt.
- Nooit in plastic opbergen.
- Nooit een leren jas voor langere tijd opvouwen; de vouwen blijven zitten.
Wanneer je er een vakman bij haalt
Een rits vervangen, een voering repareren, opnieuw verven en grondig reinigen zijn routineklussen voor een leerspecialist en allemaal de moeite waard. Een jas die constructief in orde is maar er moe uitziet, is meestal terug te halen — en dat is het hele argument om meteen goed te kopen.
